Beyin tümörleri: belirtileri ve türleri

Beyin tümörü, beyinde anormal hücre büyümesiyle ortaya çıkan ve beynin sağlıklı bölgelerine baskı yapabilen bir hastalıktır. Beyin tümörü; beyin zarları, kafatası tabanı, beyin sapı, sinüsler veya burun boşluğu gibi farklı alanlarda gelişebilir. Hangi dokudan kaynaklandığına göre 100’den fazla farklı tümör türü tanımlanmıştır.

Beyin Tümörleri Ne Kadar Yaygındır ve Tehlikeli midir?

Beyin ve sinir sistemi tümörleri, her 100.000 yetişkinden yaklaşık 30’unu etkiler. Tümör; komşu sağlıklı dokulara bası yapması, beyin omurilik sıvısının akımını engelleyerek kafa içi basıncı artırması veya bazı türlerde yayılım gösterebilmesi nedeniyle tehlikeli olabilir. İyi huylu dahi olsalar, hayati bölgelerde yerleştiklerinde ciddi fonksiyon kayıplarına yol açabilirler.

Tümör, Lezyon ve Beyin Kanseri Arasındaki Fark

Beyin tümörü, lezyonların özel bir türüdür; her tümör bir lezyondur fakat her lezyon tümör değildir. Lezyon, hasarlı doku alanını ifade eder ve inme, travma, enfeksiyon (ensefalit) veya damarsal bozukluklar (arteriyovenöz malformasyon) gibi nedenlerle oluşabilir.

Beyin kanseri ise kötü huylu (malign) tümörleri tanımlar. Tüm beyin kanserleri tümördür; ancak tüm beyin tümörleri kanserli değildir.

İyi Huylu ve Kötü Huylu Beyin Tümörleri

İyi Huylu (Benign) Tümörler

Genellikle yavaş büyürler, belirgin sınırlıdırlar ve nadiren yayılırlar. Yine de hayati bölgelerde baskı yaparak ciddi sorunlara yol açabilirler. Tipik örnekler: meningiom, vestibüler schwannoma, hipofiz adenomu.

Kötü Huylu (Malign) Tümörler

Daha hızlı büyür, çevre dokuyu istila edebilir ve yaşamı tehdit edebilirler. Örnekler: glioblastom, koku alma nöroblastomu, kondrosarkom, medulloblastom.

Birincil ve Metastatik Beyin Tümörleri

Birincil (Primer) Tümörler

Beynin kendisinden kaynaklanırlar. Sık örnekler: meningiom, glioma. Çok nadir olarak beyin-omurilik ekseni içinde yayılım gösterebilirler.

Metastatik (Sekonder) Tümörler

Vücudun başka bir bölgesinde oluşan kanserin beyne yayılmasıyla gelişir. Metastatik beyin tümörleri, primer beyin tümörlerinden yaklaşık dört kat daha yaygındır. En sık beyne yayılabilen kanserler: akciğer, meme, kolon, böbrek kanserleri ve melanomdur.

Beyin Tümörü Belirtileri

Belirtiler, tümörün konumu, boyutu ve büyüme hızına göre değişir. Yaygın şikâyetler:

• Baş ağrısı
• Nöbet (sara)
• Düşünme, konuşma veya kelime bulmada güçlük
• Kişilik/davranış değişiklikleri
• Vücudun bir kısmında zayıflık, uyuşma veya felç
• Denge kaybı, baş dönmesi
• İşitme kaybı
• Görme alanı kaybı
• Hafıza sorunları

Uyarı: Bu ve benzeri şikâyetler varsa vakit kaybetmeden uzman hekim değerlendirmesi gereklidir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalıyım?

• İlk kez ortaya çıkan veya giderek kötüleşen baş ağrıları
• Açıklanamayan nöbet
• Ani gelişen konuşma, denge, görme veya güç kaybı
• Kişilik değişikliği, kafa karışıklığı, bellek sorunları

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka hekim muayenesi gerekir.

Beyin Tümörleri: Sıkça Sorulan Sorular

Beyin tümörü nedir?

Beyinde anormal hücre büyümesiyle oluşan, yerleştiği bölgeye göre farklı şikâyetlere yol açabilen bir hastalıktır.

Beyin tümörü ve beyin kanseri aynı şey midir?

Tüm beyin kanserleri tümördür; ancak her beyin tümörü kanserli değildir. Benign (iyi huylu) tümörler de mevcuttur.

En sık görülen birincil beyin tümörleri hangileridir?

Meningiom ve gliom grubu (örn. astrositom) sık görülür.

Hangi kanserler beyne metastaz yapabilir?

Akciğer, meme, kolon, böbrek kanserleri ve melanom en sık beyne yayılım gösterenlerdir.

Hangi belirtilerde doktora başvurmalıyım?

Yeni başlayan/kötüleşen baş ağrısı, nöbet, konuşma-denge-görme bozuklukları, vücudun bir tarafında güçsüzlük gibi şikâyetlerde hekime başvurun.

Ek kaynak

Genel bilgilendirme için ayrıca Dünya Sağlık Örgütü kanser sayfasına göz atabilirsiniz.