Periferik Sinir Cerrahisi

Periferik sinirler; beyin–omurilik dışındaki “kablo” yapılarıdır. Tuzak nöropatiler (kanal içinde sıkışma), travmalar, sinir kılıfı tümörleri; uyuşma–karıncalanma, güç kaybı ve ağrıya yol açabilir. Değerlendirme klinik muayene ile birlikte EMG, gerekirse USG/MR desteğiyle yapılır. Tedavi basamaklıdır: konservatif yöntemlerden mikrocerrahi dekompresyon ve rekonstrüksiyona kadar kişiye özel planlanır.

Karpal Tünel Sendromu

El bileğinde median sinirin karpal tünelde bası altında kalması

Belirti & Bulgular

• Başparmak–işaret–orta parmakta uyuşma/karıncalanma (gece artar, el silkelerken rahatlama)
• Kavrama gücünde azalma, sık eşya düşürme; ileri dönemde thenar kaslarda erime
• Provokasyon testleri: Phalen, Tinel

Tanı

• Klinik muayene + EMG (altın standart) ile iletim yavaşlaması
• USG: kanal içi kalınlaşma / fleksör tenosinovit şüphesinde

Nedenler & Riskler

• Tekrarlayıcı el-bilek hareketleri, titreşimli aletler
• Diyabet, hipotiroidi, romatizmal hastalıklar, gebelik/ödem

Tedavi Basamakları

• Konservatif: gece ateli, ergonomi düzenlemesi, ağrı yönetimi; seçilmiş olguda lokal steroid enjeksiyonu
• Cerrahi Endikasyon: orta–ileri EMG bulgusu, thenar atrofisi, 8–12 haftada yanıtsızlık
• Mikro-dekompresyon: açık mini insizyon veya endoskopik teknikle transvers karpal ligamanın kesilmesi

Ameliyat & İyileşme

• Genelde lokal anestezi ile ≈10–20 dk; aynı gün taburcu
• İlk hafta el hijyeni ve kısa istirahat; 1–3. haftalarda güçlendirme egzersizleri
• Erken cerrahi yapılan olguda gece uyuşmaları hızla azalır; tam güç 3–6 hafta

Sık Sorulanlar

• İki el birden? Aynı seansta veya aralıklı; meslek ve konfora göre planlanır.
• Nüks olur mu? Nadirdir; ödem/tenosinovit ve ergonomi yönetimi önemlidir.

Not: Diyabet/tiroit gibi eşlik eden durumlarda tedavi kişiselleştirilir.

Kubital Tünel Sendromu

Dirsekte ulnar sinirin koridorda sıkışması

Belirti & Bulgular

• Yüzük–küçük parmakta uyuşma; 4.–5. parmakta güçsüzlük
• Uzun süre dirseği bükülü tutma/üzerine yatma ile artan gece yakınmaları

Tanı

• Klinik muayene + EMG (dirsek segmentinde iletim blokları)
• USG/MR: sinir subluksasyonu, dar koridor şüphesinde

Tedavi

• Konservatif: gece dirsek ateli (≈30–45°), ergonomi, ağrı kontrolü
• Cerrahi: in-situ dekompresyon (çoğu olgu) veya anterior transpozisyon (subluksasyon/dar kanal)

Ameliyat & İyileşme

• Günübirlik; dikişler 10–14 günde alınır
• Duyu yakınmaları haftalar içinde azalır; ince motor fonksiyonlar 4–8 haftada toparlar

Uzun süreli bükülü pozisyonlardan kaçınmak ve siniri zorlayan aktiviteleri sınırlamak gerekebilir.

Peroneal Sinir Tuzak Nöropatisi

Diz dış yanındaki fibula başında sinir sıkışması

Belirti & Bulgular

• Ayak düşmesi, yürümede takılma; ayak sırtında uyuşma
• Bacak bacak üstüne atma, hızlı kilo kaybı veya travma öyküsü

Tanı

• EMG/NCS ile lezyon yeri–şiddeti; gerekirse MR/USG
• Ayırıcı tanı: L5 radikülopati, proksimal sinir yaralanmaları

Tedavi

• Konservatif: ortez (AFO), fizyoterapi–güçlendirme; baskı yapan alışkanlıklardan kaçınma
• Cerrahi dekompresyon: kalıcı iletim blokları/ilerleyen güç kaybında

İyileşme

• Erken dekompresyon fonksiyonel dönüşü hızlandırır; sinir rejenerasyonu haftalar–aylar alabilir
• Rehabilitasyon ve uygun ortez kullanımı düşmeyi önler

Travma sonrası tam kesilerde greft/transfer gibi ileri rekonstrüksiyon seçenekleri değerlendirilir.